Sosyal Medyada Paylaşılan Fotoğrafın İzinsiz Kullanılması (Unutulma Hakkı)

Akıllı telefonların ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte, kişilerin fotoğraflarının rızaları dışında çekilmesi, paylaşılması veya yeniden kullanılması sık karşılaşılan bir sorun hâline gelmiştir. Bu yazıda fotoğrafın izinsiz kullanılmasının hukuki ve cezai sonuçlarını, unutulma hakkını ve mağdurun başvurabileceği yolları ele alıyoruz.

Fotoğrafın Kişisel Veri Niteliği

Bir kişinin görüntüsü, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veri olarak değerlendirilir; kişinin açık rızası olmadan bu görüntünün elde edilmesi, kaydedilmesi, işlenmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılması, KVKK'nın genel ilkelerine aykırılık oluşturabilir.

Ceza Hukuku Boyutu

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m. 134)

Bir kişinin özel hayat alanına giren görüntülerinin (örneğin kendi evinde, bir arkadaşına özel olarak gönderdiği veya kimsenin görmesini istemediği bir ortamda çekilmiş fotoğrafların) rızası dışında görüntülenmesi veya ifşa edilmesi, TCK m. 134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturur.

Verileri Hukuka Aykırı Olarak Yayma (TCK m. 136)

Kişisel veri niteliğindeki bir fotoğrafın hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi, TCK m. 136 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Failin kendi kimliğini gizleyerek sahte bir hesap üzerinden paylaşım yapması, sorumluluğu ortadan kaldırmadığı gibi, bu durum ayrıca başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçunu da gündeme getirebilir.

Kamuya Açık Alan İstisnası

Bir kişinin kamuya açık bir alanda veya kamusal bir etkinlikte çekilen ve haber amacıyla kullanılan fotoğrafı, kural olarak özel hayatın gizliliğinin ihlali sayılmaz. Ancak bu fotoğrafın kişiyi rencide edici, yanıltıcı veya gerçek bağlamından koparılmış şekilde kullanılması hâlinde, kişilik haklarının ihlali söz konusu olabilir.

Hukuki (Kişilik Hakları) Boyutu ve Tazminat

Ceza sorumluluğundan bağımsız olarak, fotoğrafı izinsiz kullanılan kişi, TMK m. 24-25 uyarınca kişilik haklarının korunmasını talep edebilir; bu kapsamda ihlale son verilmesi (men davası), hukuka aykırılığın tespiti ve maddi zarar varsa bu zararın giderilmesinin yanı sıra, yaşadığı elem karşılığında manevi tazminat da talep edilebilir.

Unutulma Hakkı

Unutulma hakkı, kişinin geçmişte kamuya açıklanmış, ancak artık güncelliğini yitirmiş ya da kendisine zarar veren bilgi ve görsellerin internet ortamından, özellikle arama motoru sonuçlarından çıkarılmasını isteyebilmesi hakkıdır. Bu hak, KVKK'da açıkça düzenlenmemiş olsa da, Yargıtay içtihatlarıyla Türk hukukuna kazandırılmıştır ve kişilik haklarının korunması ile özel hayatın gizliliği ilkelerine dayandırılır. Unutulma hakkı kapsamında, arama motoru işletmecilerine doğrudan başvurularak belirli bir sonucun indeksten çıkarılması talep edilebileceği gibi, gerekli hâllerde mahkemeye de başvurulabilir.

Çocukların Fotoğrafları

Çocuklara ait fotoğrafların izinsiz paylaşılması, çocuğun üstün yararı ilkesi gereği özellikle hassasiyetle değerlendirilir; velisinin şikâyeti üzerine hem ceza hem de hukuk davası yoluna gidilebilir.

• İzniniz olmadan paylaşılan fotoğrafları, tarih ve paylaşan kişi/hesap bilgisiyle birlikte ekran görüntüsü alarak kayıt altına alın.

• Platformun kendi şikâyet/bildirim mekanizmasını kullanarak içeriğin kaldırılmasını talep edebilirsiniz; ancak bu, hukuki yollara başvurma hakkınızı ortadan kaldırmaz.

• Ceza şikâyeti ile birlikte, kişilik haklarınızın ihlali nedeniyle ayrıca hukuk davası açabileceğinizi unutmayın.

• Güncelliğini yitirmiş ve size zarar veren eski içerikler için unutulma hakkı kapsamında başvuru yapmayı değerlendirin.

Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her internet hukuku uyuşmazlığının kendine özgü içerik ve platform durumu bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.