Ölümlü ve Yaralanmalı Trafik Kazalarında Maddi ve Manevi Tazminat
Trafik kazalarının ölüm veya yaralanmayla sonuçlanması, mağdurlar ve yakınları için hem büyük bir üzüntü hem de ciddi maddi sonuçlar doğurur. Bu yazıda bu tür kazalarda talep edilebilecek tazminat kalemlerini ele alıyoruz.
İşletenin Kusursuz Sorumluluğu (KTK m. 85)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kişinin ölümüne veya yaralanmasına neden olunması hâlinde, aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk kusursuz sorumluluk esasına dayanır; yani işletenin bizzat kusurlu olması aranmaz, sorumluluktan kurtulabilmek için kanunda sayılan sınırlı sebeplerin (kaçınılmazlık gibi) varlığını ispatlaması gerekir.
Yaralanma Hâlinde Talep Edilebilecek Tazminatlar (TBK m. 54)
Bedensel bütünlüğün zarar görmesi hâlinde, TBK m. 54 uyarınca; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar maddi tazminat kapsamında talep edilebilir. Çalışma gücü kaybının oranı, adli tıp kurumu veya yetkili sağlık kurulu raporlarıyla tespit edilir ve tazminat hesabında bu oran esas alınır.
Ölüm Hâlinde Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK m. 53)
Kazanın ölümle sonuçlanması hâlinde, TBK m. 53 uyarınca cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradığı kayıplar tazminat kapsamındadır. Destekten yoksun kalma tazminatını; eş, çocuklar, ana-baba gibi yakınlar ve ölenin fiilen ve düzenli olarak desteğini gördüğünü ispatlayan diğer kişiler talep edebilir. Destek kavramı, yalnızca hukuki bir yükümlülüğe değil, fiilen sürdürülen bir yardım ilişkisine de dayanabilir.
Manevi Tazminat (TBK m. 56)
Bedensel zarara uğrayan kişi, uğradığı acı ve elem karşılığında manevi tazminat talep edebilir. Ölüm hâlinde ise, ölenin yakınlarına da -özellikle eş, çocuklar, ana-baba ve kardeşler gibi- duydukları elem karşılığında manevi tazminat hakkı tanınmıştır. Manevi tazminat miktarı, olayın ağırlığına, tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre hâkim tarafından takdir edilir; kesin bir tarife bulunmaz.
Sigorta Şirketine Başvuru ve Poliçe Limitleri
Diğer trafik kazası tazminatlarında olduğu gibi, dava açmadan önce KTK m. 97 uyarınca kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını düzenleyen şirkete yazılı başvuru yapılması gerekir. Ancak zorunlu trafik sigortası, poliçede belirlenen limitlerle sınırlıdır; zararın bu limiti aşan kısmı için, sigorta şirketinden bağımsız olarak doğrudan aracın işletenine veya sürücüsüne karşı dava açılabilir. Manevi tazminat, kural olarak zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında kalır ve doğrudan sorumlu kişilerden talep edilir.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kazanın meydana geldiği tarihten itibaren on yıldır. Kaza, taksirle ölüme veya yaralanmaya sebebiyet verme gibi bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunundaki dava zamanaşımı süresi bu sürelerden daha uzunsa, tazminat talepleri bakımından da uzamış ceza zamanaşımı süresi uygulanır.
Kaza tutanağını, adli/idari kayıtları ve varsa tanık bilgilerini eksiksiz saklayın.
Yaralanma hâlinde tüm tedavi giderlerinizi ve çalışamadığınız süreleri belgeleyin; bu belgeler tazminat hesabının temelini oluşturur.
Kalıcı bir çalışma gücü kaybı olduğunu düşünüyorsanız, ilgili sağlık kurulu raporunu almayı ihmal etmeyin.
Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmayı ve poliçe limitini aşan zararlar için ayrıca işletene karşı talepte bulunmayı unutmayın.
Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her trafik kazası dosyasının kendine özgü kusur ve hasar durumu bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.
Yorumlar