Maaş Haczi Ne Kadardır ve Kesinti Nasıl Yapılır?

İcra takibi sürecinde en sık karşılaşılan haciz türlerinden biri maaş haczidir. Bu yazıda maaşın ne kadarının haczedilebileceğini, kesintinin nasıl hesaplandığını ve emekli maaşlarına ilişkin özel korumayı ele alıyoruz.

Maaş Haczinin Yasal Sınırı (İİK m. 83)

İİK m. 83 uyarınca, maaş, ücret ve benzeri gelirlerden haczedilecek tutar, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra belirlenir; kanun, bu şekilde hesaplanacak tutarın maaşın dörtte birinden az olamayacağını öngörür. Uygulamada icra daireleri, bu hükmü esas alarak genel olarak net maaşın dörtte birini haciz için keser; borçluya bırakılacak tutarın asgari ücretin altında kalması, kanunun kesin ifadesi karşısında haczi önlemez.

Kesinti Nasıl Hesaplanır?

Haciz oranı, brüt maaş üzerinden değil, vergi ve sosyal güvenlik kesintileri yapıldıktan sonra kalan net maaş üzerinden hesaplanır. Örneğin net maaşı 40.000 TL olan bir borçlunun maaşından ayda 10.000 TL (40.000 ÷ 4) kesilir ve kalan 30.000 TL borçluya ödenir.

Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur?

Bir işçinin maaşı üzerinde birden fazla alacaklı tarafından haciz talep edilmişse, hacizler sıraya konur; önceki haczin kesintisi tamamlanmadan sonraki alacaklı için kesintiye başlanmaz. Maaş ve ücret haczine iştirak (aynı anda birden fazla haczin uygulanması) mümkün değildir.

Nafaka Borçları: 1/4 Sınırının İstisnası

Dörtte birlik sınır, nafaka borçları için uygulanmaz. Nafaka alacaklıları, borçlunun maaşının dörtte birinden fazlasını, gerekirse tamamına yakınını haczettirebilir; bu durum, nafaka yükümlülüğünün diğer borçlardan farklı ve öncelikli bir nitelik taşımasının sonucudur.

Emekli Maaşının Korunması (5510 sayılı Kanun m. 93)

SGK tarafından bağlanan gelir ve aylıklar, 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca özel bir korumaya sahiptir; bu gelirler, nafaka borçları ve SGK'nın kendi prim alacakları dışında haczedilemez. Borçlunun rıza göstermesi (örneğin bir banka kredisi sözleşmesinde maaşından tahsil talimatı vermesi) bu korumayı ortadan kaldırmaz; emekli maaşına bu şekilde konulan bloke, icra mahkemesi tarafından kaldırılabilir.

Kıdem Tazminatı ve Benzeri Kalemler

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi kalemler, Yargıtay uygulamasında “ücret” niteliğinde sayılmadığından dörtte birlik sınıra tabi değildir; bu kalemlerin tamamı haczedilebilir.

İşverenin Sorumluluğu

Kendisine haciz yazısı tebliğ edilen işveren, yasal kesintiyi yapmakla yükümlüdür. Haciz yazısını uygulamayan işveren, kesilmesi gereken tutardan şahsen sorumlu tutulur.

• Maaş bordronuzda haciz kesintisinin net maaşınızın dörtte birini aştığını fark ederseniz itiraz hakkınızı kullanın.

• Emekli maaşınıza rızanız dışında bloke konulduğunu öğrenirseniz süresinde icra mahkemesine şikâyette bulunun.

• Nafaka borcunuz varsa, dörtte birlik sınırın sizin için geçerli olmadığını bilerek hareket edin.

• Kıdem veya ihbar tazminatı gibi ödemelerin haczinde farklı kuralların uygulanabileceğini unutmayın.

Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her icra dosyasının kendine özgü şartları bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.