Ayıplı Mal veya Hizmet Nedeniyle Tüketici Hakem Heyetine Başvuru

Satın alınan bir ürünün ayıplı çıkması veya alınan bir hizmetin gereği gibi ifa edilmemesi, tüketicilerin sıkça karşılaştığı bir sorundur. Bu yazıda ayıplı mal ve hizmette tüketicinin sahip olduğu hakları ve tüketici hakem heyetine başvuru sürecini ele alıyoruz.

Ayıplı Mal ve Hizmet Nedir?

6502 sayılı Kanun'a göre ayıp; malın veya hizmetin, sözleşmede kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması, objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması veya kullanım amacı bakımından değerini ya da tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan ya da ortadan kaldıran eksiklikleri ifade eder. Kanuni garanti süresi kural olarak iki yıldır; bu süre, satıcının sözleşmeyle daha uzun bir süre üstlenmesine engel değildir.

Ayıplı Maldan Doğan Seçimlik Haklar

Malın ayıplı olduğunu tespit eden tüketici; sözleşmeden dönme (bedelin tamamen iadesi), satılanı iade etmeksizin bedelden indirim isteme, imkân bulunduğu ölçüde malın ücretsiz onarılmasını isteme veya imkân bulunması hâlinde malın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini isteme haklarından birini seçebilir. Tüketicinin bu haklardan birini seçmiş olması, diğerini talep etme hakkını ortadan kaldırır; ancak seçilen hak sonradan başka bir hakla değiştirilebilir.

Ayıplı Hizmette Haklar

Hizmetin gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde tüketici; hizmetin yeniden görülmesini, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımını, verilen hizmet nedeniyle ortaya çıkan bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi talep edebilir.

Tüketici Hakem Heyetine Başvuru (TKHK m. 68)

Ayıplı mal ve hizmet uyuşmazlıklarında, belirli bir parasal değerin altındaki uyuşmazlıklar için dava açılmadan önce tüketici hakem heyetine başvurulması zorunludur; bu tutarın altında doğrudan tüketici mahkemesine dava açılırsa, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; 2026 yılı için belirlenen sınır 186.000 TL'dir. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda tüketicinin ikametgâhının veya işlemin yapıldığı yerin bulunduğu ildeki (bazı ilçelerde de kurulmuş) tüketici hakem heyetine başvurulabilir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Tüketici hakem heyetine başvuru; ilgili Ticaret İl Müdürlüğü'ne veya kaymakamlığa dilekçeyle şahsen yapılabileceği gibi, e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla elektronik olarak da yapılabilir. Başvuru, tüketiciden herhangi bir ücret alınmaksızın incelenir.

Karara İtiraz

Tüketici hakem heyeti kararına karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesinde itiraz edilebilir; bu süre içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir ve ilam niteliğinde icraya konu edilebilir.

Parasal Sınırı Aşan Uyuşmazlıklar

Değeri 186.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti görevli değildir; bu tür uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılması gerekir.

• Ayıplı ürün veya hizmetle ilgili tüm belgeleri (fatura, garanti belgesi, yazışmalar, fotoğraflar) saklayın.

• Seçimlik haklarınızdan hangisini kullanmak istediğinizi başvurunuzda açıkça belirtin.

• Uyuşmazlık tutarınızın güncel parasal sınırın altında mı üstünde mi olduğunu kontrol ederek doğru mercie başvurun.

• Hakem heyeti kararına itiraz etmek istiyorsanız on beş günlük süreyi kaçırmayın.

Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her tüketici uyuşmazlığının kendine özgü şartları bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.