Vasiyetnamenin İptali Davası Hangi Hallerde Açılır?

Av. Ahmet Furkan YILMAZ

9 Eyl

2 dakikada okunur

Bir vasiyetnamenin varlığını öğrenen mirasçılar, bu belgenin geçerliliğini her zaman sorgusuz kabul etmek zorunda değildir. Bu yazıda vasiyetnamenin hangi sebeplerle iptal edilebileceğini, kimlerin dava açabileceğini ve süreleri ele alıyoruz.

Vasiyetnamenin İptali Sebepleri (TMK m. 557)

Kanun, ölüme bağlı bir tasarrufun (vasiyetnamenin) iptal edilebileceği sebepleri sınırlı sayıda belirlemiştir. Bunlar; tasarrufun miras bırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmış olması (örneğin ayırt etme gücünün yokluğu veya on beş yaşından küçük olma), tasarrufun yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olması, tasarrufun içeriğinin, bağlandığı koşulların veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması ve tasarrufun kanunda öngörülen şekil kurallarına aykırı olarak düzenlenmiş olmasıdır.

Kimler Dava Açabilir? (TMK m. 558)

Vasiyetnamenin iptali davasını, bu tasarrufun iptalinde hukuki menfaati bulunan her mirasçı veya vasiyet alacaklısı açabilir. Dava, iptali istenen tasarruf sayesinde miras hukukuna göre lehine kazandırma sağlanan kişiye karşı açılır.

Dava Açma Süreleri (TMK m. 559)

İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Bu süre, iyiniyetli olmayan kişilere karşı daha uzun bir süreyle (on yıl) kullanılabilir. Önemli bir usul kuralı olarak, vasiyetnamenin usulünce açılıp ilgililere tebliğ edilmediği hâllerde, bu süreler işlemeye başlamaz; ayrıca miras bırakan hayatta olduğu sürece bu davalar açılamaz ve süreler de işlemez.

Vasiyetnamenin İptali ile Tenkis Davası Arasındaki Fark

İptal davası, vasiyetnamenin TMK m. 557'de sayılan sebeplerle doğrudan geçersiz olduğunu ileri sürerek açılır ve başarılı olursa vasiyetname hiç var olmamış gibi işlem görür. Buna karşılık tenkis davası, vasiyetnamenin şekil ve içerik olarak geçerli olduğunu, ancak saklı paylı bir mirasçının payını ihlal ettiğini ileri sürer; bu davada vasiyetname iptal edilmez, sadece saklı payı aşan kısım yasal sınıra indirilir. Saklı payların ihlal edilmiş olması, tek başına vasiyetnamenin iptali sebebi değildir; ancak uygulamada iptal davası ile tenkis davası, biri kabul edilmezse diğeri değerlendirilsin diye terditli (kademeli) olarak birlikte açılabilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Vasiyetnamenin iptali davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir; yetkili mahkeme ise miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir ve bu yetki kesin yetki niteliğindedir.

Vasiyetnameyi öğrendiğiniz tarihi not edin; bir yıllık süre bu tarihten itibaren işler.
Ehliyetsizlik iddianız varsa, vasiyetname tarihindeki sağlık durumunu gösteren hastane kayıtlarını ve raporları toplayın.
İptal sebebiniz zayıf görünüyorsa, tenkis davasını da terditli olarak birlikte açmayı değerlendirin.
Vasiyetnamenin usulünce açılıp size tebliğ edilip edilmediğini kontrol edin; bu, sürenin başlangıcını doğrudan etkiler.

Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihatları esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her miras dosyasının kendine özgü delil durumu bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.