İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davası Nasıl Açılır?

Miras bırakanın vefatının ardından, mirasçılar terekeye dahil mallar üzerinde birlikte malik olur. Mirasçılar bu ortak mülkiyeti kendi aralarında anlaşarak sona erdiremezse, izale-i şüyu olarak da bilinen ortaklığın giderilmesi davası devreye girer. Bu yazıda bu davanın hukuki dayanağını ve sürecini ele alıyoruz.

Ortaklığın Giderilmesini İsteme Hakkı (TMK m. 642)

TMK m. 642 uyarınca, sözleşme veya kanunda aksi öngörülmedikçe, paylı mülkiyette her paydaş ve elbirliği mülkiyetinde her ortak, malın paylaşılmasını isteyebilir. Miras bırakanın vefatıyla mirasçılar arasında oluşan elbirliği mülkiyeti de bu kapsamdadır; her mirasçı, diğer mirasçılarla anlaşamadığı takdirde dava yoluyla ortaklığın giderilmesini talep edebilir.

Dava Kime Karşı Açılır?

Ortaklığın giderilmesi davası, terekeye dahil malın tüm paydaşlarına (mirasçılarına) karşı açılmalıdır; davayı açan mirasçı dışındaki tüm paydaşlar davalı taraf olarak gösterilmelidir. Paydaşlardan birinin dava dışı bırakılması, husumet (taraf) eksikliği nedeniyle davanın reddine yol açabilir.

Paylaşma Nasıl Yapılır?

Mahkeme, öncelikle malın aynen taksimine (fiilen bölünerek paylaştırılmasına) karar vermeye çalışır. Malın niteliği itibarıyla bölünmesi mümkün değilse veya bölünme önemli bir değer kaybına yol açacaksa, mahkeme malın açık artırma yoluyla satılmasına ve satış bedelinin paydaşlar arasında payları oranında paylaştırılmasına karar verir. Paydaşlardan biri, satış yerine malın kendisine tahsis edilmesini talep edebilir; şartların sağlanması hâlinde mahkeme bu talebi de değerlendirebilir.

Görevli Mahkeme

Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Dava Öncesi Arabuluculuk Zorunluluğu

7445 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme uyarınca, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmeden açılan dava, mahkemece usulden reddedilir.

Diğer Miras Uyuşmazlıklarıyla Birlikte Değerlendirme

Uygulamada, ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce mirasçılık belgesinin çıkarılmış olması ve varsa muris muvazaası veya vasiyetnamenin iptali gibi terekenin kapsamını etkileyebilecek diğer uyuşmazlıkların netleştirilmiş olması, sürecin daha sağlıklı ilerlemesini sağlar.

• Dava açmadan önce tüm paydaşları (mirasçıları) eksiksiz belirleyin; husumet eksikliği davanın reddine yol açabilir.

• Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusunu yapmayı unutmayın.

• Malın aynen taksimi mi yoksa satış yoluyla paylaşımı mı sizin için daha uygun olduğunu önceden değerlendirin.

• Terekenin kapsamına ilişkin başka bir uyuşmazlığınız (muris muvazaası, vasiyetname gibi) varsa, önce bu konuları netleştirmeniz süreci hızlandırır.

Bu yazıdaki bilgiler güncel mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihatları esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir; her miras dosyasının kendine özgü delil durumu bulunduğundan hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanızı değerlendirmemiz için Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu'na +90 553 007 93 97 numaralı telefondan ulaşabilir ya da web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.